Inleiding
De Regimentsverzameling Brigade en Garde wordt nog steeds uitgebreid met bijzondere schenkingen. De meeste veteranen uit de Tweede Wereldoorlog of de Indië-periode zijn niet meer onder ons. Nu zijn het vaak hun nabestaanden die persoonlijke objecten aan onze collectie schenken. Vaak zijn het zaken die vele jaren door de familie gekoesterd zijn, zeker als het gaat om bezittingen van gesneuvelde militairen. Zoals in het geval van Sergeant Piet Lammers, componist van de nog steeds bekende en gespeelde Prinses Irene Mars en Sergeant Jacques Elbers, die als oorlogsvrijwilliger op West-Java om het leven kwam. Deze persoonlijke bezittingen van omgekomen regimentsgenoten krijgen een plaats in de vaste expositie in het museum. Bij de komende Regimentsjaardag op 11 januari 2024 zullen familieleden aanwezig, onder andere de zoon van Sergeant Elbers en de kleinzonen van Sergeant Lammers.
Sergeant en onderkapelmeester Piet Lammers
Peter Wilhelmus Hubertus (Piet) Lammers werd geboren op 31 december 1906 te Venlo-Blerick. Piet is een goed gehumeurde en zachtaardige man en in het dagelijks leven beroepsmuzikant. Zijn hele leven bestaat uit muziek en hij bespeelt diverse instrumenten zoals de trombone, saxofoon, viool en de bas. Als dienstplichtige maakt hij deel uit van de grote groep Nederlandse militairen die in juni 1940 de oversteek naar het Verenigd Koninkrijk maken en daar het Nederlands Legioen vormen. Al in augustus 1940 wordt een muziekkorps gevormd. Piet maakt deel uit van de groep van vijfendertig muzikanten. Vanwege zijn verdiensten is hij al vrij snel bevorderd tot sergeant-onderkapelmeester van het muziekkorps van de Koninklijke Nederlandse Brigade Prinses Irene. Hij componeert diverse marsen, waaronder de Prinses Irene Mars. Deze mars wordt voor de eerste keer uitgevoerd bij de vaandeluitreiking aan de Brigade op 27 augustus 1941. Het muziekkorps wordt heel bekend in het Verenigd Koninkrijk, door optredens in Londen en door het hele land. Er worden radio-optredens verzorgd bij Radio Oranje ende BBC. In de studio van ‘His Masters Voice” in Londen zijn vier grammofoonplaten (78 toeren) opgenomen.
Oorlogsbestemming en Prinses Irene Mars
Bij de reorganisatie begin 1943 krijgt het muziekkorps een oorlogsbestemming en krimpt in tot vijftien man, met Piet Lammers als drijvende kracht. De muzikanten zijn ondergebracht bij de medische dienst van de Brigade en krijgen een opleiding tot ‘gewondendrager’. Sergeant Lammers is als gewondenverzorger ingedeeld bij de staf van de Brigade (ststcie zouden we nu zeggen) en maakt op 6 augustus de oversteek mee naar Normandië. In de avond van 14 augustus worden de stellingen en het Brigade-hoofdkwartier vlakbij het Chateau St. Côme weerhevig onder vuur genomen door vijandelijke mortieren en artillerie. De granaten exploderen in de bomen en daardoor daalt een hevige schervenregen neer. Sergeant Lammers ligt op dat moment een brief te lezen, in het gras naast de ambulance en wordt door een scherf dodelijk getroffen. Hij is de eerste gesneuvelde van de Brigade. Hij wordt in Frankrijk begraven en is later overgebracht naar Militair Ereveld de Grebbeberg.
Zijn Prinses Irene Mars is nog steeds de mars van het Garderegiment Fuseliers Prinses Irene. De handgeschreven partituren van de mars uit 1941, zijn kapelmeesters embleem, de grammofoonplaten en andere persoonlijke bezittingen zijn begin 2023 geschonken aan onze Regimentsverzameling door zijn kleinzonen Peter Burggraaf en Peter Lammers en zijn achterkleinzoon Conor Lammers.
Jacobus Theodorus Gerardus (Jacques) Elbers wordt geboren op 19 mei 1923 in Nijmegen. In de oorlogsjaren is hij actief in het verzet. Na de bevrijding van Nijmegen in september 1944 meldt hij zich als oorlogsvrijwilliger bij de Prinses Irene Brigade. Hij wordt opgeleid in Leopoldsburg en gaat uiteindelijk als sergeant-wapeninstructeur aan de slag. In 1945 vertrekt hij naar het Verenigd Koninkrijk voor de opleiding van oorlogsvrijwilligers in Wrottesley Park in Wolverhampton. Uit die ‘Irene’ periode zijn veel persoonlijke zaken zoals een uniform, reiskoffer en aantekeningen bewaard gebleven en door zijn zoon Jack Elbers in 2020 geschonken aan de Regimentsverzameling.
Met 1-3-2 Regiment Infanterie (1e compagnie-3e bataljon-2e Regiment Infanterie) vertrekt hij op 18 oktober 1946 aan boord van de ‘Indrapoera’ om een maand later in Batavia aan te komen. Het 3e bataljon bestaat vrijwel geheel uit dienstplichtigen van de lichting 1945. Het bataljon is ingedeeld bij de 3e Infanterie Brigade Groep in West-Java. Actiegebieden zijn daar Tjiandjoer, Tjirandjang, Tjiamis, Garoet. Sergeant Elbers sneuvelt op 24 augustus 1947 door de actie van een sniper bij het oversteken van een rivier. Hij is begraven op het Nederlands Ereveld Menteng Pulo.
In totaal komen 41 man van het bataljon om in de periode november 1946 – december 1949. De traditie van het 2e Regiment Infanterie wordt vanaf 1950 voortgezet door het Regiment Infanterie Limburgse Jagers (RLJ). De naam van Sergeant Elbers is op het monument van het RLJ aangebracht.
Tekst: Hans Sonnemans, Regimentsconservator
Bron: Vaandeldrager 144 (dec 2023)